พระเจ้าปเสนธิโกสน

พระเจ้าปเสนทิโกศล เป็นพระราชโอรสของพระเจ้ามหาโกศล เมืองสาวัตถี แคว้นโกศลเมื่อยังเป็นพระกุมารได้เสด็จไปศึกษาศิลปวิทยาที่สำนักอาจารย์ทิศาปาโมกข์ ณ ตักศิลา ในที่นี้เอง พระองค์ได้พบกับเจ้าชายมหาลิ จากเมืองไพศาลี แคว้นวัชชีและเจ้าชายพันธุละจากเมืองกุสินาราแห่งแคว้นมัลละเมื่อสำเร็จการศึกษาแล้วพระองค์ก็ได้เสด็จกลับพระนครได้ทรงแสดงศิลปวิทยาให้พระประยูรญาติโดยทั่วกันทอดพระเนตรกัน พระเจ้ามหาโกศลได้มอบพระราชบัลลังก์ให้พระราชโอรสครอบครองแทนพระองค์ในเวลาต่อมาพระเจ้าปเสนทิโกศลเดิมนับถือศาสนานิครนถ์ และเชื่อถือในการบูชายัญ ต่อมาได้สดับพระธรรมเทศนาของพระพุทธเจ้า ได้ทรงเลิกการบูชายัญที่เป็นการกระทำเพื่อเบียดเบียนชีวิต ทรงปฎิญาณตนเป็นอุบาสกของถึงพระพุทธเจ้า พระธรรมและพระสงฆ์ว่าเป็นที่พึ่งที่ระลึกตลอดชีวิตพระเจ้าปเสนทิโกศลทรงเคารพรักและสนิทพระพุทธเจ้ามากทุกครั้งที่เข้าเฝ้าพระพุทธเจ้าจะทรงกราบพระบาทด้วยความนอบน้อม เพราะความรักและเคารพในพระพุทธเจ้า พระองค์จึงทรงขอพระธิดาของพระเจ้ามหานามมาเป็นมเหสีเพื่อที่จะทรงเกี่ยวดองเป็นพระญาติกับพระพุทธเจ้า นอกจากนี้พระเจ้าปเสนทิโกศลยังได้ตรัสชวนประชาชนที่มาฟังธรรมในพระเชตวันมหาวิหารให้ร่วมอนุโมทนาในการที่พระองค์ได้ถวายภัตตาหารแด่พระภิกษุสงฆ์จำนวน 500 รูป มีพระพุทธเจ้าเป็นประธานเมื่อพระพุทธเจ้ากับพระภิกษุสงฆ์ทรงทำภัตกิจที่ในพระราชวังและประชาชนก็ได้ร่วมอนุโมทนาด้วยมากมายต่อมาเมื่อประชาชนได้ทูลอาราธนาพระพุทธเจ้าพร้อมพระภิกษุสงฆ์ 500 รูปเสวยภัตตาหารในวันรุ่งขึ้น ก็ได้ทูลเชิญพระเจ้าปเสนทิโกศลให้ร่วมอนุโมทนาด้วยเช่นกัน และเป็นเช่นนี้อย่างต่อเนื่อง จนในที่สุดพระองค์ก็ได้ถวายอสทิสทาน คือทานที่หาผู้ทำเสมอมิได้ นับว่าพระองค์ทรงเป็นศาสนูปถัมภกที่สำคัญในครั้งพุทธกาลพระเจ้าปเสนทิโกศลเสด็จสวรรคตที่หน้าประตูเมืองราชคฤห์ สาเหตุที่พระองค์เสด็จสวรรคตที่นั้น เนื่องจากถูกเสนาบดี ชื่อการายนะ ยึดพระนครขณะที่เสด็จไปเฝ้าพระพุทธเจ้าที่พระเชตวันซึ่งอยู่นอกพระนครสาวัตถี พระองค์จึงทรงมอบราชสมบัติให้พระเจ้าวิฑูฑภะราชกุมารที่ประสูติแต่พระมเหสีศากยวงศ์พระนามว่า วาสภขัตติยา ส่วนพระองค์รีบเสด็จไปกรุงราชคฤห์เพื่อขอกำลังทหารจากพระเจ้าอชาตศัตรูมาปราบกบถ เมื่อเสด็จถึงกรุงราชคฤห์ยังมิทันได้เสด็จเข้าเมือง ประตูเมืองก็ปิดลงเสียก่อน ด้วยความเสียพระทัยและเหน็ดเหนื่อยอ่อนเพลีย ทำให้พระองค์เสด็จสวรรคตในคืนนั้นที่หน้าประตูเมืองราชคฤห์นั่นเอง